“Ki” Bağlacı
Konu Özeti
“Ki” bağlacı, cümlede açıklama, sebep veya vurgulama anlamı katar. Kendisinden önceki cümleyi bir sonuca, açıklamaya veya duygu ifadesine bağlar. Ayrı yazılır ve ilgi zamiri ya da sıfat yapan “ki”den farklıdır.
“Ki”nin üç türü vardır:
- İlgi zamiri: Benim kitabım seninki. → isim yerine geçer
- Sıfat yapan ki: Evdeki kedi uyuyor. → isimleri niteler
- Bağlaç olan ki: Bir baktım ki gökyüzü kıpkırmızı. → açıklama kurar
Örnek Kullanımlar
- Bir baktım ki sabahın sisi tarlayı sarmış. → Açıklama / beklenmedik durum
- Belli ki yağmur bugün de dinmeyecek. → Kesinlik / çıkarım
- Görüyorsun ki deniz her gün farklı bir renkte. → Açıklama / neden
- Ne güzel söyledin ki herkes sustu. → Sonuç / duygusal vurgu
- Biliyor ki köyün yolları karla kapanacak. → Beklenen neden
Bilmen Gereken:
- Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır ve cümleye açıklama veya neden anlamı katar: Bir açtım ki güneş doğmuş!
- İlgi zamiri ve sıfat yapan “ki” bitişik yazılır: Benimkini al. / Evdeki soba yandı.
- “Ki” bağlacı bazen şaşkınlık ya da duygusal vurgu da taşır: Ne çok çalıştın ki herkes hayran kaldı.
- Birleşik kullanımlarda (sanki, oysaki, belki, mademki) ayrı yazılmaz.
- Bağlaç olan “ki” cümlenin iki bölümü arasında anlam köprüsü kurar; genellikle yüklemden sonra gelir.